Geçtiğimiz Cuma günü, Udine şehrinin Lauzacco kasabasında, Burimec mühendislik tesislerinde iş cinayetiyle öldürülen 18 yaşındaki Lorenzo Parelli’nin ölümünün ardından tartışmalar kızıştı.

Parelli orada ne yapıyordu?

Okul stajının son saatlerindeydi. Ölümünden sonra savcılık, patrona karşı adam öldürme davası açtı ve muhtemelen önümüzdeki bir kaç gün içinde bir otopsi yapılacak.

Parelli, son 24 saatte Roma’da oturma eylemi yapmak için toplanan, Milli Eğitim Bakanlığı, Üniversite ve Araştırma Bakanlığına karşı eylem yapan gençler gibi bir öğrenciydi. Polis müdahale edip kitleye saldırdığı için yürüyüş hedefine ulaşamadı. Sadece küçük bir grup hedefe ulaştı. Orada, bakanlığın önünde öğrenciler “Okulunuz öldürüyor. Bedelini ödeyeceksiniz, her şeyin bedelini ödeyeceksiniz. Okul ve iş dönüşümünü durdurun!” diye slogan attı. Bu sırada başka bir öğrenci megafonla “Suçlular biz değiliz, suçlular Lorenzo’yu öldürenler, hükümette olanlar!” diye bağırdı.

Lorenzo’nun ölümüne duyulan öfkenin yanı sıra, son bir kaç saat içinde okul stajlarının gerçekte nasıl yürütüldüğü çok fazla tartışmaya neden oluyor.

“Okul-iş dönüşümü” ile ne kastediliyor?

Bakanlık için bu “pratik deneyim yoluyla okulda edinilen bilgileri pekiştirmeye ve öğrencilerin bu alandaki yeteneklerini test etmeye, eğitimlerini zengileştirmeye, çalışma yollarına ve gelecekteki çalışmalarına rehberlik etmeye yardımcı olan yenilikçi bir öğretim yöntemidir.” Fakat pratikte nasıl? Şirket veya dernek gibi yerlerde en az 400 saat olmak üzere okulda çalışma saatleri ile dönüşümlü olarak çalışma pratiği sağlayan bir sistem. Buna bağlı kalan şirketlere vergi indirimleri ve ekonomik teşviklerden yararlanma hakkı veriliyor. Yani genellikle kurumsallaşmış ve devlet tarafından meşrulaştırılmış bir sömürüye dönüşmüş bir deneyim. 

Metalurji İşçileri Federasyonu, “Okul-iş dönüşümü, işe dönüştürülemez. Üstelik ücretsiz olarak da eğitim işlevleri, stajlar, işgücü maliyetini azaltmak ve üretimi arttırmak için bir fırsat haline gelemez.” diye yazdı. Öğrenci birliği de aynı düşünceyi paylaşıyor, onlara göre “Sömüren, acı veren ve öldüren bir şeyi eğitim olarak düşünemeyiz.” Özellikle bu ilk kez olmuyorsa…

Ölümü en çok ses getirenlerden biri olan Parelli’den önce, geçen Haziran’dan Rovato’dan 16 yaşındaki bir öğrenci iş yerinde öldürülmüştü. Beş metrelik sepet asansöründen düştü ve çok ciddi koşullarda hemen hastaneye kaldırıldı. Bir örnek daha vermek gerekirse, 4 Şubat 2020’de Cuneo’da on yedi yaşındaki bir çocuk, stajını yürüttüğü şirkette demir bir kapıda ezildikten sonra yoğun bakıma alındı. 7 Ekim 2017’de bir öğrencinin kullandığı (belli ki ehliyetsiz) forklift tarafından ezildiği La Spezia’da da ölebilirdi. 

Inail (Italya ulusal iş kazaları sigorta kurumu) verilerine göre, Ocak ve Kasım 2021 arasında (evet sadece bir yıl içinde) 502458 kaza raporu ve 1116 iş yerinde ölüm meydana geldi. Potansiyel olarak iyi bildikleri bir iş yüzünden ölen veya yaralanan yetişkin insanlar… Öğrencileri böylesine büyük bir güvensizlik durumuna sokmak hiç bir şekilde mantıklı değil.

Peki okul-iş dönüşümünü kim başlattı?

2003 ve 2005 yılları arasında o zamanki eğitim bakanı Letizia Moratti teknik ve profesyonel enstitülerde okul-iş dönüşümünü başlattı. Önce isteğe bağlıydı, daha sonra zorunlu oldu. Renzi hükümeti sırasında uygulama liselere de yayıldı. Aslında binlerce genç, mezun olduktan sonra, her şeyden önce güvencesizlik ve sömürü ile başa çıkmayı öğrenerek, kurumsal çıkarlara açık hale getirildi. 

Bugüne kadar okul ile iş arasındaki dönüşümün kaldırılmasını istemek yeterli olmadı. Son yıllarda, okulların ilkeleri değişti. Üretkenlik ve şirketçilik ideolojisi, okullarla ilgili daha çok şirketleşmeye ve giderek daha fazla neoliberal düşünceye yer açtı (ki bu öğrenciler tarafından istenmeyen, kınanan bir değişim). Okul-iş dönüşümü, kapitalist modelin yeni askerlerini eğitmek için okulları işlevsel bir parça olarak görmenin getirisi. Bu model ve onu isteyip onaylayanlar Lorenzo’yu öldürdü. Bu nedenle, hükümet politikacılarının ve Confindustria’nın (TÜSİAD’ın İtalya muadili) taziyeleri fırsatçılıktır ve kabul edilemez. 

Kaynak: https://www.lindipendente.online/2022/01/25/lorenzo-morto-a-18-anni-di-alternanza-scuola-lavoro-2/